Media spo\u0142eczno\u015bciowe powsta\u0142y w celach spo\u0142ecznych i dla rozwoju kreatywno\u015bci. Jednak mog\u0105 one r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 niebezpiecznym miejscem, szczeg\u00f3lnie dla m\u0142odych ludzi i ich zdrowia psychicznego. Czy mo\u017cliwe jest znalezienie kompromisu?<\/p>\n\n
„W Europie 98% nastolatk\u00f3w w wieku od 15 do 24 lat korzysta\u0142o z internetu w 2022 r., podczas gdy \u015brednia \u015bwiatowa wynosi 75%. Wed\u0142ug platformy GWI, europejskie pokolenie Z sp\u0119dza \u015brednio 3 godziny dziennie w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, nieco mniej ni\u017c Ameryka \u0141aci\u0144ska (3 godz. 55 min), Bliski Wsch\u00f3d i Afryka (3 godz. 26 min) i Ameryka P\u00f3\u0142nocna (3 godz.). 35% nastolatk\u00f3w uwzgl\u0119dnionych w badaniu „obawia si\u0119 sp\u0119dzania zbyt du\u017cej ilo\u015bci czasu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych”, a 42% korzysta z nich, aby „wype\u0142ni\u0107 wolny czas”; w por\u00f3wnaniu z innymi grupami wiekowymi, nastolatki s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardziej podatne na wp\u0142yw tw\u00f3rc\u00f3w tre\u015bci.”<\/p>\n\n
Ilo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dzanego na przegl\u0105daniu kana\u0142\u00f3w jest g\u0142\u00f3wnym aspektem podczas badania wp\u0142ywu medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych na zdrowie psychiczne. US Surgeon General’s Advisory donosi, \u017ce „nastolatki, kt\u00f3re sp\u0119dzaj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c trzy godziny dziennie w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, maj\u0105 dwukrotnie wi\u0119ksze ryzyko wyst\u0105pienia z\u0142ych objaw\u00f3w i wynik\u00f3w w zakresie zdrowia psychicznego, w tym symptom\u00f3w depresji i l\u0119ku”.<\/p>\n\n
W tym samym raporcie stwierdzono, \u017ce „w typowy dzie\u0144 powszedni prawie 1 na 3 nastolatk\u00f3w korzysta z medi\u00f3w ekranowych do p\u00f3\u0142nocy lub p\u00f3\u017aniej. Podczas gdy korzystanie z nich obejmuje r\u00f3\u017cne dzia\u0142ania cyfrowe, aplikacje spo\u0142eczno\u015bciowe s\u0105 najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanymi przez m\u0142odych ludzi”. Poniewa\u017c media spo\u0142eczno\u015bciowe opieraj\u0105 si\u0119 na algorytmach zaprojektowanych w celu wy\u015bwietlania u\u017cytkownikom tre\u015bci zgodnych z ich preferencjami – stymuluj\u0105c w ten spos\u00f3b uk\u0142ad nagrody w m\u00f3zgu – ich niekontrolowane u\u017cycie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do prawdziwego uzale\u017cnienia<\/strong>, z konsekwencjami podobnymi do tych zwi\u0105zanych z u\u017cywaniem substancji psychoaktywnych lub uzale\u017cnieniem od hazardu.<\/p>\n\n Post\u0119puj\u0105ce obni\u017cenie ilo\u015bci godzin snu, spowodowane zmian\u0105 rytmu snu i czuwania wywo\u0142an\u0105 ekspozycj\u0105 na \u015bwiat\u0142o ekranu, mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 objawy depresyjne oraz my\u015bli<\/strong> i zachowania samob\u00f3jcze<\/strong>. Ponadto nadu\u017cywanie medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych determinuje znaczny wzrost prawdopodobie\u0144stwa rozwoju ADHD<\/strong>, a tak\u017ce powoduje tzw. FOMO<\/strong> („fear of missing out”), czyli l\u0119k przed wykluczeniem z wydarze\u0144 i \u017cycia w og\u00f3le.<\/p>\n\n W\u015br\u00f3d m\u0142odych kobiet najpowa\u017cniejszymi konsekwencjami ci\u0105g\u0142ego por\u00f3wnywania si\u0119 z nieosi\u0105galnym wygl\u0105dem modelki s\u0105 zaburzenia od\u017cywiania<\/strong>, spot\u0119gowane przez cz\u0119ste stosowanie filtr\u00f3w i program\u00f3w do edycji zdj\u0119\u0107 rozpowszechnianych g\u0142\u00f3wnie na Instragramie, a tak\u017ce przez obsesyjne poszukiwanie akceptacji za pomoc\u0105 otrzymywanych polubie\u0144 i interakcji.<\/p>\n\n Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie szkodliwe tre\u015bci<\/strong>, takie jak te, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 m\u0142odych ludzi do ekstremalnych zachowa\u0144, cz\u0119sto prowadz\u0105cych do dramatycznych konsekwencji: nale\u017cy wspomnie\u0107 o roli TikToka w rozpowszechnianiu niebezpiecznych wyzwa\u0144 (wyzwanie Blackout, wyzwanie Benadryl, wyzwanie Skull Breaker itd.)<\/p>\n\n I wreszcie, indywidualizm medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, wzmocniony izolacj\u0105<\/strong> spo\u0142eczn\u0105 narzucon\u0105 przez pandemi\u0119, pot\u0119guje poczucie samotno\u015bci, kt\u00f3re stanowi podatny grunt dla zaburze\u0144 psychicznych. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, jeste\u015bmy coraz bardziej i zarazem coraz mniej ze sob\u0105 po\u0142\u0105czeni.<\/p>\n\n Je\u015bli radykalny wyb\u00f3r wy\u0142\u0105czenia wszystkiego na zawsze nie jest wykonalny, to, co mo\u017cna zrobi\u0107, to na\u0142o\u017cy\u0107 ograniczenia na korzystanie z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, ustanawiaj\u0105c granice bezpiecze\u0144stwa, w kt\u00f3rych dzieci i m\u0142odzie\u017c mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107. Aby cel osi\u0105gn\u0105\u0107, konieczna jest wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi stronami: instytucjami publicznymi, firmami technologicznymi, rodzicami i oczywi\u015bcie m\u0142odymi u\u017cytkownikami, kt\u00f3rzy nie tylko powinni nauczy\u0107 si\u0119 zdrowszego korzystania z dost\u0119pnych im \u015brodk\u00f3w, ale tak\u017ce sta\u0107 si\u0119 ambasadorami dobrych praktyk<\/strong> i szerzy\u0107 wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 znaczenia<\/strong> zdrowia psychicznego w\u015br\u00f3d swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. W ten spos\u00f3b dochodzimy do pozytywnej strony medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. <\/p>\n\n Media spo\u0142eczno\u015bciowe mog\u0105 by\u0107 niesamowitym narz\u0119dziem do dzielenia si\u0119 pi\u0119knem i wiedz\u0105 z innymi lud\u017ami. Nie s\u0105 to zatem tylko miejsca ewokuj\u0105ce samotno\u015b\u0107, ale przestrzenie dialogu, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cne tabu mog\u0105 by\u0107 dementowane, podobnie jak choroba, kt\u00f3ra przekszta\u0142ca si\u0119 w most \u0142\u0105cz\u0105cy ludzi, zamiast ich izolowa\u0107. To w\u0142a\u015bnie dzieje si\u0119 na wielu profilach spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re poruszaj\u0105 tematy zdrowia psychicznego za pomoc\u0105 sztuki i ironii. Tam ujawnienie i normalizacja otrzymuj\u0105 form\u0119 kolorowych rysunk\u00f3w lub ironizuj\u0105cych tekst\u00f3w. Przyk\u0142adami tego s\u0105 konta brytyjskiej ilustratorki Gemmy Correll (@gemmacorrell<\/a>), Kanadyjki Maude Bergeron (@lesfoliespassageres<\/a>), Amerykanek Liz Fosslien i Mollie West Duffy (@lizandmollie<\/a>) oraz w\u0142oskiej psychoterapeutki i ilustratorki Franceski Parisi (@terapiadinterni<\/a>).<\/p>\n\n Media spo\u0142eczno\u015bciowe, gdy s\u0105 u\u017cywane lekkomy\u015blnie, mog\u0105 szkodzi\u0107 zdrowiu psychicznemu ludzi. Jednak dzi\u0119ki tym samym narz\u0119dziom ludzie mog\u0105 uzyska\u0107 zasoby do radzenia sobie z chorob\u0105, rozbijaj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 ich kryszta\u0142ow\u0105 kul\u0119 uprzedze\u0144 i strachu oraz tworz\u0105c \u0142a\u0144cuch do\u015bwiadcze\u0144, wsparcia i dzielenia si\u0119 problemem. W ten spos\u00f3b w pe\u0142ni mo\u017cna wykorzysta\u0107 potencja\u0142 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych w wywieraniu wp\u0142ywu (tym razem pozytywnego) na u\u017cytkownik\u00f3w, zw\u0142aszcza tych m\u0142odszych.<\/p>\n\n <\/p>\n\n Autorka artyku\u0142u: Giulia Castelli<\/p>\n\n <\/p>\n\nCo mo\u017cemy z tym zrobi\u0107?<\/h2>\n\n
Dobra strona medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych: dzielenie si\u0119 wiedz\u0105 i prze\u0142amywanie tabu<\/h2>\n\n
Wnioski<\/h2>\n\n
Referencje<\/h2>\n\n